อุปาทิ นอนเนื่องอยู่ในสันดานเปรียบเสมอน้ำในโอ่ง ฝุ่นละอองที่มันไปตกตะกอน อยู่ในก้นโอ่งนั่นล่ะ น้ำคือจิตคือใจของเรา ส่วนตะกอนที่ตกอยู่ก้นโอ่งนั่น เค้าเรียกว่าตัวอุปาทิ ตัวอุปาทานมันนอนอยู่ในสันดาน นอนอยู่ในน้ำนั่นน่ะ

..ปัญญาก็จะไปฆ่ากิเลสอย่างละเอียด ได้แก่ตัวอุปาทิ รู้จักตัวอุปาทิมั้ยล่ะ อุปาทิคือตัวกูนี่แหล่ว ตัวเรานี่แหล่ว นอนเนื่องอยู่ในสันดาน สันดานคืออะไร รู้จักสันดานมั้ยน้อ อุปาทิ นอนเนื่องอยู่ในสันดานเปรียบเสมอน้ำในโอ่ง ฝุ่นละอองที่มันไปตกตะกอน อยู่ในก้นโอ่งนั่นล่ะ น้ำคือจิตคือใจของเรา

ส่วนตะกอนที่ตกอยู่ก้นโอ่งนั่น เค้าเรียกว่าตัวอุปาทิ ตัวอุปาทานมันนอนอยู่ในสันดาน นอนอยู่ในน้ำนั่นน่ะ

เมื่อกิเลสไหลเข้ามา ทางตาหูจมูกลิ้นกายใจ จิตก็จะกระเพื่อม กระเพื่อม น้ำกระเพื่อมใช่มั้ย จิตกระเพื่อมออกรับอารมณ์ น้ำกระเพื่อม เมื่อน้ำกระเพื่อมตะกอนในก้นโอ่ง มันจะเป็นยังงัย

ตัวกูหนิ ขึ้นมาเลย ใครใหญ่กว่าเราเว้ย ว่างั้นนะ นี่แหละตัวอุปาทิ นอนเนื่องอยู่ในสันดาน ปัญญาจะมาปราบอันนี้ หรือปัญญา รู้เท่าสังขารคือยอดแห่งวิชชา มาปราบอันนี้ออกได้ ตัวกูลงได้ ตัวอวิชชา ตัวโง่ตัวหลง นอนอยู่ในสันดานเราได้..


บางส่วนจาก วิถีแห่งภาวนา ครั้งที่ 22 หลวงตาศิริ อินฺทสิริ
พระธรรมเทศนา หลวงตาศิริ อินฺทสิริ  22 ธันวาคม 2559
https://youtu.be/GO09DNKV4es?t=55m52s
(55:52 - 57:38)