ถ้าสติปัญญาเราไม่มี เราก็จะไปยึดเอาอาการของจิต เรียกว่ากระแสสมุทัย กระแสแห่งความโลภ ความโกรธ ความหลง จะเกิดขึ้นตอนอารมณ์เข้าไปผสมจิต นี่แหละเรียกว่าวิถีจิต เรียกว่าภวะ เรียกว่าจิตเกิด จิตทำงาน เราก็ไปจับเอางานของจิตนี่แหละว่าเป็นจิตทีนี้ นี่แหละคนจะไปหลงอยู่ตรงนี้

กระแสสมุทัย

ถ้าสติปัญญาเราไม่มี เราก็จะไปยึดเอาอาการของจิต เรียกว่ากระแสสมุทัย กระแสแห่งความโลภ ความโกรธ ความหลง จะเกิดขึ้นตอนอารมณ์เข้าไปผสมจิต นี่แหละเรียกว่าวิถีจิต เรียกว่าภวะ เรียกว่าจิตเกิด จิตทำงาน เราก็ไปจับเอางานของจิตนี่แหละว่าเป็นจิตทีนี้ นี่แหละคนจะไปหลงอยู่ตรงนี้

กิริยาอาการของจิตที่มันกระเพื้อมออกรับอารมณ์ เมื่อเกิดผัสสะ เมื่ออารมณ์เข้าไปกระทบใจของเรา ใจของเราก็จะออกรับอารมณ์ แล้วก็เสวยอารมณ์ จำอารมณ์ ปรุงแต่งอารมณ์ เราจะเห็นกิริยาอาการของจิต นาม ๔ มันจะเกิดขึ้นแว๊ปเดียว เราจะเห็นจิตดวงเดียวนี่แหละเกิดแล้วก็ตาย เกิดแล้วก็ดับ

อารมณ์เข้าไปกระทบมัน มันก็เกิด ลุกออกมาจากภวังค์ ออกมาก็เป็นวิถีจิต จิตก็ออกรับอารมณ์ หรือเรียกว่าภวะ เรียกว่าภพ

จากหนังสือ ธรรมอริยะ ๒
บันทึกโอวาทธรรม ของ หลวงตาศิริ อินฺทสิริ หน้า ๒๘ กระแสสมุทัย